Obóz jeniecki Stalag XVII B

Na obszarze dzisiejszego lotniska Gneixendorf znajdował się w czasie II wojny światowej były obóz jeniecki. Obóz ten był częścią dużego kompleksu, który obejmował obóz wojskowy, obozowe więzienie, szpital wojskowy, cmentarz i zbiornik wody. Do dnia dzisiejszego pozostały jedynie znajdujące się na wschód od Gneixendorf na polach Rohrdorfer ruiny obozu.

Pod koniec czerwca 1939 rozpoczęła się tutaj budowa obozu wojskowego na zachód od obecnego lotniska o powierzchni 20 hektarów. W tym czasie, planowano już wojnę przeciwko Polsce a ZSRR było w pełnym rozkwicie. Lokalizacja obozu została strategicznie wybrana, ponieważ znajdowała sie w pobliżu linii kolejowej, ale na tyle daleko od niej, że koncentracja wojsk i sprzętu wojskowego nie była nadmierne zauważalna.

01 września 1939 rozpoczęła sie wojna przeciwko Polsce, a wojska zostały postawione w stan gotowości do wymarszu. Kilka dni później, pierwsi więźniowie przybyli do Gneixendorfu. Początkowo byli oni trzymani w dużych namiotach a 29 września 1939 na obszarze około 50 ha, rozpoczęto tworzenie obozu jenieckiego. W sumie wzniesiono dwanaście razy po cztery baraki, które zostały otoczone kilkoma rzędami drutów kolczastych i wież strażniczych. Barak był przewidziany na 240 mężczyzn, ale często mieściło się w nim do 400 mężczyzn. Jednoczesne obłożenie obozu było w granicach około 10.000 ludzi, obejmowały one Polaków, Belgów, Francuzów, Serbów, Rosjan, a od 1943 r. także żołnierzy amerykańskich sił powietrznych, głównie ze straconych załóg bombowców.

Do obozu jenieckiego należały również liczne ekspozytury terenowe, które objęły łącznie z jeńcami z obozu w Gneixendorf 66.000 mężczyzn. Zaopatrzenie w szczególności Rosjan było bardzo słabe, dlatego też około 2000 ludzi zginęło, i pochowani zostali na obozowym cmentarzu – „Russenwaldl”. Dalej na południe powstał szpital dla więźniów o powierzchni 6 ha. Po zakończeniu wojny w maju 1945 r. obóz został całkowicie zniszczony, a w kilku miejscach są jeszcze widoczne resztki fundamentów lub systemów kanałowych.

Od 1960 roku byli jeńcy wojenni odwiedzają wciąż Gneixendorf i miejsce obozu jenieckiego 17B. Dzisiaj są to dzieci i wnuki byłych więźniów, którzy udają się szlakiem swoich przodków do Gneixendorfu.

Przy wjeździe na lotnisko Gneixendorf (zbudowanym w 1968 na miejscu Stalagu 17 B) został ufundowany przez francuskich i amerykańskich jeńców wojennych, jak również austriacko- radzieckiego społeczeństwa, kamienny pomnik. Ponadto podczas uroczystości rocznicowych w 1999 roku została wykonana przez miejscowego artystę z Krems/Donau – Mag. Gmeiner stalowa Tablica pamiątkowa, umieszczona przy wejściu na lotnisko. Na pamiątkowej tablicy zostały umieszczone w poszczególnych językach słowo „zapomnieć”. Pozostałe 6 tablic zostało umieszczone przez artystę na dawnych granicach zewnętrznych obozu. Na tablicach tych został wycięty znak zapytania. Znak ten powinien wyrażać zapytanie: „dlaczego”.

przekład P. Mag. Robert Bednarski